De korpsleiding van de politie had niet de intentie om honderden agenten onterecht te beschuldigen en te beschadigen in de zaak rond Lisa. Dat schrijft plaatsvervangend korpschef Wilbert Paulissen in een interne brief aan 62.000 politiemedewerkers, in handen van deze site. De brief wordt kritisch ontvangen, blijkt uit een rondgang. „Zet zaken recht en bied excuses aan voor deze vreselijke misser.”

In de brief, die dit weekend is verspreid, constateert de korpsleiding dat de communicatie ‘emoties’ en ‘boze reacties’ heeft opgeroepen. Paulissen, die hiervoor negen jaar aan het roer stond van de landelijke recherche, schrijft dat de leiding de kritiek ziet en hoort.

‘Het is nooit onze intentie geweest om collega’s onterecht te beschuldigen’, aldus Paulissen. ‘Dat wordt door velen van hen wel zo ervaren en daar baal ik echt enorm van.’

Wat is er aan de hand?

Er is de afgelopen week veel reuring ontstaan binnen de politieorganisatie over de wijze van communiceren rond een mogelijke integriteitsrel in de zaak van het vermoorde meisje Lisa. 1700 collega’s zouden ongeoorloofd informatie over de moord hebben opgevraagd in politiesystemen. Onderzoek moet nog uitwijzen of elke agent kan worden vrijgepleit.

Justitieminister David van Weel (VVD) bracht ondertussen het nieuws wel naar buiten alsof agenten in een dossier hadden zitten neuzen waarop het verhaal in de media een eigen leven ging leiden, blijkt uit een reconstructie van deze site. „Onacceptabel en een wake-upcall”, noemde hij het.

Van neuzen in een dossier over de zaak blijkt geen sprake, de melding stond in een algemeen politiesysteem. „Het is een systeem dat duizenden collega’s elke dag naar eer en geweten volgen. Waarvan zelfs aangejaagd wordt dat je meekijkt en -leest en er proactief naar handelt. Duidelijk een kloof tussen adviseurs die geen idee hebben waar ze het over hebben en de operatie die er dagelijks mee werkt”, aldus de bekende Brabantse agent Koen Simmers, oud-hoofdbestuurder van de Nederlandse Politiebond.

Aanpak niet gewenste effect

Op de vraag of het verstandig was om in dit stadium naar buiten te treden, zonder dat er bij alle agenten wederhoor heeft plaatsgevonden, gaat Paulissen niet direct in. ‘Wij staan voor een professionele omgang met politiesystemen en moeten handelen als daarvan geen sprake lijkt te zijn’, schrijft hij. ‘Dat zijn we aan onszelf en aan de samenleving verplicht. Maar ik stel vast dat de gekozen aanpak niet het gewenste effect heeft.’

Dat heeft ‘boze en teleurgestelde reacties’ bij agenten opgeroepen, erkent Paulissen. De kern van hun boosheid is dat agenten het gevoel hebben dat ‘de korpsleiding publiekelijk aan hun professionaliteit en goede intenties twijfelt’. ‘De korpsleiding trekt zich dat aan en vindt het belangrijk om hier ook van te leren’, schrijft hij.

Schot hagel afgevuurd

Excuses worden (nog) niet gemaakt, tot afgrijzen van politiebond ACP. ‘Het beeld ontstaat dat er door de korpschef een schot hagel in de politieorganisatie is afgevuurd en daarmee een groot aantal collega’s in hun rug zijn geraakt’, schrijft de bond. ‘Daarmee schieten de woorden dat de korpsleiding ‘het betreurt als de collega’s zich onheus bejegend voelen’ tekort.’

Voor deze groeiende groep toegewijde vakmensen, zo schrijft de ACP, past op zijn minst excuses van de korpschef. ‘Op dezelfde wijze zoals dit begonnen is; in de media, op intranet en in een brief aan de getroffen collega.’

‘Stuitend’

Ook in Den Haag klinkt inmiddels kritiek op de houding van de politietop. Ingrid Coenradie, Tweede Kamerlid voor JA21 en voormalig staatssecretaris, noemt de brief ‘stuitend’ en verwijt de leiding een gebrek aan zelfreflectie. „Naar ik begrijp zeggen vele dienders hun vertrouwen in de korpsleiding op. Dat is nogal wat”, zegt Coenradie fel. „Maar wel een begrijpelijk gevoel.”

Volgens haar neemt de leiding opnieuw ‘een defensieve houding’ aan, terwijl de werkvloer schreeuwt om ‘erkenning van de gemaakte fouten’.

Maarten Brink, bekende talkshowgast en voorzitter van Nederlandse Politiebond (NPB) in Zeeland-West-Brabant, is er klaar mee. ‘Ik zou hier een lang blog kunnen schrijven over de vreselijke misser, maar ik houd het kort’, schrijft hij dit weekend op LinkedIn. ‘Minister en korpsleiding, zet zaken recht en bied excuses aan.’

De vrees is nu dat de kloof tussen de top en de werkvloer onoverbrugbaar wordt. ‘Elke dag die voorbijgaat laat de kloof groeien, het vertrouwen verdampen en de angst toenemen’, waarschuwt de ACP.

Hoe nu verder?

De komende week krijgen de politiechefs een eerste terugkoppeling van de gesprekken die zijn gevoerd tussen politiemedewerkers die een brief hebben ontvangen en hun leidinggevende. ‘Daarnaast wordt bekeken hoe de selectie van 1700 collega’s én de communicatie tot stand zijn gekomen en of daarbij voldoende zorgvuldigheid is betracht’, aldus Paulissen.

Ook wordt er met de bonden verder gesproken. „Ik heb inderdaad een uitnodiging ontvangen voor een gesprek volgende week”, zegt Nine Kooiman, voorzitter van de Nederlandse Politiebond, met ruim 32.000 leden de grootste bond. „Kijken naar herstel wat ons betreft.”

Paulissen sluit de brief af: ‘Ik spreek namens alle leden van de korpsleiding en de politiechefs als ik zeg: zorgvuldige omgang met politie-informatie is essentieel, maar zorgvuldige omgang met onze politiemensen is dat ook.’

Een opmerking over dit artikel of een tip over de huidige situatie bij de politie? Neem dan (anoniem) contact op met onze verslaggever via: