De Nederlandse regering maakt excuses voor het bombardement in Mosul (Irak) in 2016 waarbij zeven mensen om het leven kwamen. Ook krijgen de nabestaanden financiële compensatie.

“Hoewel dit geen geliefde familieleden kan terugbrengen, erkent het wel de schade die is veroorzaakt door de luchtaanval”, schrijft minister Yesilgöz van Defensie. Ze biedt “oprechte excuses” aan voor de “onbedoelde gevolgen” van het bombardement.

De bom viel op 22 maart 2016 op een wooncomplex van de universiteit. Twee docenten en vijf van hun familieleden kwamen om. Nederlandse militairen dachten dat het hoofdkwartier van Islamitische Staat (IS) in het gebouw zat. Die groepering hield Irak en Syrië destijds in z’n greep en westerse landen – waaronder Nederland – probeerden daar een einde aan te maken.

De piloten wisten niet dat ze onschuldige burgers hadden geraakt, zegt minister Yesilgöz. Sterker nog: pas na berichtgeving van de NOS, Nieuwsuur en NRC in 2023 werd besloten een onderzoek in te stellen. De conclusie daarvan is dat de Nederlandse militairen niets te verwijten is.

Zij hadden namelijk goede redenen om aan te nemen dat IS zich wel degelijk schuilhield in het pand, schrijft Yesilgöz vandaag in een Kamerbrief. De luchtaanval is “volgens de toen geldende procedures” uitgevoerd en er waren geen aanwijzingen dat er mogelijk burgerdoden zouden vallen.

Inmiddels is bekend dat de informatie dat IS in het pand zou zitten zeven weken oud was. De commissie die het bombardement onderzocht, adviseert daarom bij volgende missies “een afweging te maken” over “welke tijdsduur tussen de laatste update van de inlichtingen en wapeninzet acceptabel wordt geacht”.

Het OM trok vorig jaar ook al de conclusie dat Nederlandse militairen niet konden weten dat er burgerdoden zouden vallen en besloot hen daarom niet te vervolgen.

Maar advocaat Liesbeth Zegveld – die de nabestaanden bijstaat – zegt dat het onderzoek van het OM niet onafhankelijk was. Namens haar cliënten stelde ze de Nederlandse staat aansprakelijk voor de zeven doden.

Het ministerie van Defensie zegt nu contact op te zullen nemen met Zegveld over de financiële compensatie. Het is nog niet bekend hoeveel geld ermee gemoeid zal zijn. Zegveld zegt tegen Nieuwsuur tevreden te zijn met de excuses en de financiële compensatie.

Minister Yesilgöz heeft de nabestaanden een brief gestuurd, waarin ze schrijft dat ze zelf heeft gesproken met militairen die betrokken waren bij het bombardement. “Zij betuigen hun medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers.”

“Het ministerie van Defensie erkent dat deze feiten een ernstige impact hebben gehad en nog steeds hebben op het leven van de twee betrokken families. De resultaten van het onderzoek kunnen het verleden niet ongedaan maken, maar erkennen wel de ernst van de gevolgen van de luchtaanval.”