Hart voor Den Haag pleitte in het verkiezingsprogramma voor een ‘snoeiharde’ aanpak van Extinction Rebellion (XR). De demonstranten bezetten al vaker de snelweg en zorgden voor onrust in onder andere winkels. Nu de partij van Richard de Mos de gemeenteraadsverkiezingen heeft gewonnen, laat XR weten dat ze niet van plan zijn te stoppen met demonstreren, ondanks ‘dreigementen van lokale partijen’.

‘Zet de ME in en met het waterkanon op de hardste stand spuiten we XR letterlijk plat’. Dat was de boodschap van Hart voor Den Haag. De partij die gisteravond zestien zetels veroverde in Den Haag hoopt daarmee de demonstranten te weerhouden van extreme acties, zoals wegblokkeringen op de snelweg.

De beweging heeft al 45 keer de A12 in Den Haag geblokkeerd. „Dat moet snoeihard worden aangepakt”, vindt Hart voor Den Haag.

Hardere aanpak

Daar wil De Mos bij de burgemeester dan ook op aandringen. Dat zei de lijsttrekker donderdag bij een feestelijke bijeenkomst met zijn fractie in het Haagse stadhuis, waar de verkiezingsuitslag met groene slagroomtaart en champagne werd gevierd.

„Ze mogen demonstreren, maar dat moet op de plek waar het is toegestaan, op het Malieveld”, aldus De Mos. „Ze moeten ophouden zich vast te plakken op de snelweg. Wij vinden dat de geweldsinstructie anders geformuleerd moet worden.” De burgemeester zal daar vatbaarder voor zijn met Hart voor Den Haag in het college, verwacht hij.

Niet stoppen met protestacties

XR reageert op de uitlatingen en laat weten niet te stoppen met protestacties. „Dreigementen van lokale partijen weerhouden ons niet om de vernietigende klimaatcrisis onder de aandacht te blijven brengen.”

De groep laat ook weten dat De Mos geen zeggenschap heeft over maatregelen bij demonstraties. „Het is aan de driehoek, voorgezeten door de burgemeester.”

Waterkanonnen

Tijdens XR-demonstraties heeft de politie herhaaldelijk waterkanonnen ingezet. Advocaten die opkomen voor de activisten vroegen de rechter in 2023 om een verbod, maar die eis werd afgewezen. In het vonnis benadrukte de rechtbank wel dat er grenzen zijn aan de bevoegdheid van de burgemeester. De inzet van het waterkanon moet proportioneel zijn en ‘passen bij het doel: het aansporen van aanwezigen de locatie te verlaten’.

In de uitspraak bepaalde de rechter dat de inzet bij één demonstratie ‘niet proportioneel’ was, omdat de straal te hard stond. De gemeente erkende dat het incidenteel fout was gegaan en gaf aan de harde straal alleen op zijn plaats te vinden bij geweld, rellen of vernielingen.