Duitsland moet stoppen met de controles aan de grens, vindt burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen. Zaterdag werd de grensregio opgeschrikt door het zoveelste ongeluk, een heftige deze keer. Bij Babberich, in Gelderland, botsten zeven auto’s op elkaar, waarbij een 66-jarige man om het leven kwam.

De ongelukken gebeuren door files voor de controleposten. “De ongelukken zijn buitengewoon tragisch. Het maakt de grenscontroles nog wranger”, zegt Hubert Bruls, die verder de overlast en het onwettelijke karakter van de Duitse controles hekelt.

Daags na het ongeluk toont ook Mark Boumans, burgemeester van Doetinchem, zich verontwaardigd over de situatie. Hij zegt tegen regionale krant De Stentor: “Ik denk niet dat ik na ieder ongeluk moet reageren, want er lijkt geen einde aan te komen. Ik ben vooral diep teleurgesteld dat de Duitsers geen betere oplossing bedenken. Prima dat ze migratie willen beperken, maar regel het dan zo dat de neveneffecten niet zo enorm schadelijk zijn.”

Tijdelijke maatregel wordt steeds verlengd

Naast botsingen hebben de gemeenten in de omgeving van de grenscontroles last van sluipverkeer. Volgens Transport- en Logistiek Nederland loopt de economische schade door vertraging bij vrachtwagens al in de miljoenen. Maar ondanks deze feiten en het gemopper lijkt er aan de ‘tijdelijke’ maatregel geen einde te komen.

Waarschijnlijk wordt in september, het volgende ijkmoment, de grenscontrole stilzwijgend verlengd. Het ergert burgemeester Bruls zo erg dat hij het zwijgen doorbreekt. De grenscontroles moeten stoppen, het is genoeg geweest.

“Ik heb best wel begrip gehad toen in 2024 de Duitsers besloten de grenscontroles tijdelijk weer in te voeren. De vluchtelingenstroom was groot. De spanning in de samenleving was groot, men vreesde voor openbare ordeproblemen. Het was symboolpolitiek om de grenzen te controleren, maar ik weet dat in de politiek symboliek vaak nodig is om iets te bereiken.”

Ruim anderhalf jaar verder is de situatie heel anders, zegt de Nijmeegse burgemeester. Het aantal vluchtelingen aan de grens is afgenomen. “Ik verzet me vooral tegen het quasi-permanente karakter van de maatregel”, zegt Bruls. “De vraag die je nu echt moet gaan opwerpen is of dit nog wel conform Europees recht is. En als ik rechtsgeleerden mag geloven, is dat niet zo.”

Burgers moeten zich wel aan de regels houden, landen niet

Als CDA’er is Bruls een vurig aanhanger van de Europese gedachte en de vrijheid die personen hebben dankzij ‘Schengen’. “Dat is mijn Europa. Maar de Europese Commissie grijpt niet in nu een lidstaat dus een loopje neemt met het Europees recht. Ik vind dat best lastig, ook om burgers uit te leggen dat zij zich wel aan de regels moeten houden.”

Bruls spreekt niet eens voor eigen parochie, want gek genoeg is er bij de grensovergang van zijn stad naar het Duitse Kleef geen grenswacht te bekennen. “Dat onderstreept hoe krom en niet-effectief dit is. Waarom niet wat verder in Duitsland mobiel patrouilleren, zoals onze Marechaussee doet in Nederland. Veel effectiever, slimmer en minder overlastgevend.”

Als voorzitter van de Euregio Rijn-Waal, waar ongeveer vijftig gemeenten en regionale overheden bij zijn aangesloten, wil hij de druk opvoeren bij de Duitse overheid. Bruls is niet onder de indruk van de ‘vangst’ die de Duitse politie uitvent (zie kader). “Ja geweldig, ruim 150 mensensmokkelaars zijn aangehouden. Let wel: langs de hele grens. De vraag is of ze niet ook gepakt zouden zijn zonder deze controles. En om te pochen dat andere criminelen ook betrapt zijn aan de grens is kolder: daarvoor is deze controle helemaal niet bedoeld.”

De gemeentes Zevenaar, Montferland en Emmerik stuurden vorige maand een brandbrief naar het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken. Door sluipverkeer is de leefbaarheid van de grensdorpen ernstig aangetast. Ook zij vinden dat er beter ‘landinwaarts’ mobiele controles kunnen plaatsvinden. Woensdag kwam er eindelijk een antwoord: ‘Nein’. Duitsland vindt het goed werken en gaat ermee door.

Overigens zou Bruls de hulp van de Duitsers wel willen in de maand december, voor controle op Nederlanders die uit Duitsland terugkeren met vuurwerk in hun kofferbak. In Nederland geldt immers een vuurwerkverbod. “Laat ze ons daarbij helpen, daar heb ik meer behoefte aan dan het jagen op vluchtelingen.”

Volgens de Duitse politie zijn langs de grens van Noordrijn-Westfalen en Nederland tussen 16 september 2024 en 31 maart 2026 3476 personen aangehouden vanwege een ‘illegale inreis’. 1730 mensen is de toegang tot Duitsland geweigerd, 157 mensensmokkelaars zijn aangehouden, 742 mensen hadden een arrestatiebevel tegen zich uitstaan en 141 ‘extremisten’ uit linkse en rechtse hoek of het ‘islamitische spectrum’ zijn geregistreerd of gearresteerd als er een bevel tegen hen lag.

Help ons door uw ervaring te delen: