‘In gelul kun je niet wonen, in leegstand wel,’ staat op het gele shirt dat de demonstranten van de Straatalliantie dragen. “Een oude sociaaldemocratische leus, aangepast aan de problemen van nu,” zegt Arnold van Riessen, die vorig jaar dakloos raakte. Hij staat met zo’n vijftig anderen op het grasveld voor het gigantische Maritim Hotel, oftewel het ‘spookhotel van Noord’. “Hier staan zeshonderd kamers leeg, terwijl er in Amsterdam 13.000 dak- en thuislozen zijn. Snap jij het?”

Nieuwsbrief: Misdaad

Ontvang elke week het laatste nieuws via e-mail.

Het is geen toeval dat het protest juist op deze dag en op deze plek plaatsvindt. Op 1 april sluit de winteropvang, die een slaapplaats bood aan vierhonderd daklozen. Een deel van hen kan terecht in de opvang van De Regenbooggroep, maar dat is slechts tijdelijk. Mohammed El Fahiki, een Marokkaanse man die na zijn scheiding op straat belandde, vreest dat hij vannacht buiten moet slapen. Hij kijkt naar de wolkenkrabber voor hem. “Als ik daar nou kon slapen…”

Doorn in het oog

Het Maritim Hotel op Overhoeks kent 579 ongebruikte slaapkamers. De bouw van het megahotel verliep stroef, met jarenlange vertraging tot gevolg. Vorig jaar trok de Duitse hotelketen Maritim zich terug. Sindsdien wordt er gezocht naar een nieuwe partij, maar tot die is gevonden staat de toren leeg. In januari demonstreerden jongeren voor het hotel, zij wilden dat het werd omgebouwd tot jongerenwoningen.

Koen Blezer (midden) is zelf twee jaar dakloos geweest.Bron foto Ramon van Flymen

Malika Amghar van de Straatalliantie, een organisatie die opkomt voor de belangen van dak- en thuislozen, noemt de toren een doorn in het oog. “De gemeente laat dit gebeuren. Het stadsbestuur kan veel meer doen om leegstand tegen te gaan, ook als het om commercieel vastgoed gaat.” Amghar verwijst naar Lissabon, waar eigenaren hoge heffingen krijgen als ze een pand leeg laten staan. En ook in Vlaanderen zit de overheid er bovenop om leegstand tegen te gaan.

Woonprobleem

“Deze toren staat symbool voor wat er mis is in Amsterdam,” zegt Koen Blezer. Ook hij draagt het gele shirt van de Straatalliantie. Zelf was Blezer twee jaar dakloos, sinds december heeft hij weer een vaste woonplek, en nog steeds helpt hij mensen zonder slaapplaats. “Vaak wordt gedacht dat alleen kwetsbare mensen dakloos raken, maar het werkt ook omgekeerd: van dakloosheid word je kwetsbaar. Je raakt veel eerder verslaafd of komt in psychische nood als je geen dak boven je hoofd hebt. Dakloosheid is geen zorgprobleem, het is een woonprobleem. Amsterdam heeft bijna 22 duizend leegstaande woningen, waarom gebeurt daar niets mee? Dat is een politieke keuze.”

Bron foto Ramon van Flymen

Op het veld voor de toren klinkt vrolijke muziek, er is bier, een barbecue en een oven waarin pizza’s worden gebakken. Maar de boodschap van de demonstranten is ernstig, net als de problematiek waar het om gaat. Dat blijkt als een dakloze vrouw door het lint gaat bij het leegstaande gebouw: ze probeert het hekwerk dat om de toren staat te slopen, als een agent haar tot rust maant. “Waar moeten wij heen dan? We kunnen niet eens naar de wc, we moeten op straat slapen, en hier staat alles leeg!” schreeuwt ze.

Van Riessen herkent de wanhoop. Nadat zijn bouwbedrijf op de fles ging raakte hij dakloos. Een week sliep hij op straat, daarna belandde hij in de opvang. Inmiddels heeft hij een woning van HVO Querido, en is zijn leven in iets rustiger vaarwater gekomen. Als ‘ervaringsdeskundige’ helpt hij nu de Straatalliantie. Hij vindt het belangrijk om vandaag zijn stem te laten horen. “Volgens mij hebben de partijen in het college het beste voor met daklozen, maar ze staan wel toe dat deze toren al zo lang leegstaat. Dat moet veranderen.”

Over de auteur: Roelf Jan Duin schrijft sinds 2014 voor Het Parool, eerst voornamelijk over politiek, nu over maatschappelijke thema’s en populaire cultuur. In zijn rubriek Sterrenstof ontleedt hij wekelijks het medialandschap.

Blijf 24/7 op de hoogte van het Amsterdamse nieuws: download hier de mobiele app van Het Parool voor Android of iOS.

Help ons door uw ervaring te delen: