Demissionair migratieminister David van Weel heeft woensdag tijdens een bezoek aan Athene afspraken gemaakt met Griekenland over migratie. Die afspraken moeten ervoor zorgen dat afgewezen asielzoekers vanuit Nederland teruggestuurd kunnen worden naar Griekenland. Dat is sinds 2011 niet meer gebeurd.

De afspraken hebben betrekking op mensen die via Griekenland de Europese Unie zijn binnengekomen, daar asiel hebben aangevraagd en vervolgens zijn doorgereisd naar Nederland. De zogeheten Dublinverordening schrijft voor dat het Europese land waar iemand voor het eerst een asielverzoek heeft ingediend, verantwoordelijk is voor de afhandeling hiervan.

Maar door zorgen over de erbarmelijke omstandigheden in de opvang in Griekenland is dit juridisch al jaren niet meer mogelijk. Na meerdere uitspraken hierover van Europese en nationale rechters in 2011 stuurt Nederland geen asielzoekers meer die kant op.

Volgens Van Weel is de situatie voor asielzoekers in Griekenland de afgelopen jaren verbeterd. Daarom heeft hij met de Griekse regering afgesproken dat Nederland binnenkort weer asielzoekers gaat terugsturen. Dit zal rond de tijd zijn dat het Europese migratiepact halverwege dit jaar wordt ingevoerd.

Van Weel verwacht dat asielzoekers in beroep zullen gaan tegen het besluit dat ze naar Griekenland worden gestuurd. De minister gaat ervan uit dat hij in die beroepszaken door de rechter in het gelijk wordt gesteld. Griekenland en Nederland zijn momenteel bezig dit juridisch voor te bereiden.

Migratiepact moet grenslanden helpen met opvang

Een onderdeel van het migratiepact is dat landen aan de grens van de EU door andere lidstaten worden geholpen met het opvangen van asielzoekers. Dat kan door een in Brussel afgesproken aantal asielzoekers over te nemen, of door dit voor miljoenen euro’s af te kopen. Nederland had de keuze om in de tweede helft van dit jaar 1.095 asielzoekers over te nemen of 22 miljoen euro te betalen, en heeft gekozen voor de laatste optie.

Nederland wil een korting afspreken op dit bedrag, als compensatie voor het opvangen van asielzoekers die eigenlijk onder de verantwoordelijkheid van Griekenland vallen. Van Weel heeft met Griekenland afgesproken dat Nederland “enkele miljoenen euro’s” korting krijgt. De uiteindelijke hoogte van de korting moet nog worden onderhandeld met de Europese Commissie.