Donald Trump wil alle handel tussen de VS en Spanje stoppen. Er zijn vier landen in de wereld waartegen een Amerikaans handelsembargo geldt: Cuba, Noord-Korea, Syrië en Iran. Daar voegt Trump nu ook Spanje aan toe, omdat Amerikaanse militairen geen toegang meer krijgen tot Spaanse militaire bases, zolang de VS deelneemt aan de oorlog in Iran.


Trump maakte zijn besluit dinsdagavond bekend. “Ze hebben absoluut niets dat we nodig hebben”, zei hij tijdens een ontmoeting met internationale pers. “We willen niets met Spanje te maken hebben. Ze zijn een verschrikkelijke bondgenoot.” 

Dat zegt Trump omdat de linkse regering in Madrid Amerikaanse militairen niet meer toelaat op bases bij de Spaanse steden Sevilla en Cádiz. De legers van beide landen gebruikten de bases decennialang samen. Na de eerste aanvallen op Iran maakte Spanje daar een einde aan.

‘Nee tegen de oorlog’

In een tv-toespraak richtte premier Pedro Sánchez zich gisterenochtend tot het Spaanse volk. Hij zweert de bases voor Amerikanen dicht te houden tot de oorlog in Iran stopt, ook nu Spanje een handelsembargo boven het hoofd hangt. “Het Spaanse standpunt is samen te vatten in vier woorden: Nee tegen de oorlog. Het is naïef om blindelings en slaafs de Amerikaanse regering te volgen.”

Het meest accute probleem dat een handelsembargo oplevert, komt op Sánchez eigen bordje. Spanje is voor zijn energievoorziening sterk afhankelijk van Amerika. Spanje importeerde in januari 45 procent van zijn gas uit de VS. Van alle olie die Spanje gebruikt, is 15 procent Amerikaans.

Gevangen in geopolitieke puzzel

Een oplossing vinden wordt ingewikkeld. Olie en gas uit Rusland halen is uitgesloten sinds Rusland de oorlog tegen Oekraïne begon. Venezuela lijkt een oplossing omdat het Spaanse bedrijf Repsol daar olie en gas naar boven haalt, maar is het niet, omdat Repsol ervoor tekende dat Amerika bepaalt aan wie het wordt verkocht. 

Het Midden-Oosten is nu geen ideale regio om nieuwe contracten aan te gaan. Olie en gas halen uit Algerije is een optie, maar heeft als groot risico dat Spanje er ruzie over krijgt met bevriende buur Marokko. Die leeft zo op gespannen voet met Algerije dat elke extra cent die Spanje in Algerije uitgeeft tot problemen kan leiden. Zo zit Spanje gevangen in een geopolitieke puzzel.

Banco Santander is het Spaanse bedrijf met de meeste activiteiten in Amerika. De bank verdiende er vorig jaar rond 1,5 miljard euro en dat staat nu op de tocht. Banco Santander kan wel een stootje hebben. De bank boekte in 2025 een jaarwinst van ruim 14 miljard euro.

De klap zal harder aankomen in de landbouw. Voor Spaanse boeren is de VS hun grootste exportmarkt. Amerika is grootafnemer van luxe-producten als Spaanse varkensham en Catalaanse cava. Van alle Spaanse olijfolie gaat 15 procent naar Amerika. Olijfboeren hebben het al een aantal jaren zwaar. In de eerste weken van 2026 kampten ze met overstromingen en twee jaar geleden zaten ze in de problemen door droogte en diefstal.

Premier Sánchez beloofde Spaanse bedrijven dat verloren omzet volledig gecompenseerd wordt. Dat hij zo snel een noodfonds kon opentrekken, komt doordat Spanje zich vorige zomer al voorbereidde op een handelsconflict met de VS. Trump kondigde toen maatregelen tegen Spanje aan vanwege de Spaanse weigering om de defensie-uitgaven te verhogen naar 5 procent, maar het plan dat Trump destijds bedacht was te ingewikkeld om uit te voeren.

Trump verdeelt Europa

Trump zorgde gisteren meteen voor verdeeldheid tussen buurlanden Spanje en Portugal. De Portugese regering liet de Amerikanen weten dat ze de legerbasis op de Azoren mogen gebruiken in plaats van de Spaanse bases. Trump complimenteerde gisteravond Duitsland en viel de Britse premier Keir Starmer juist persoonlijk aan. 

Starmer stelde voorwaarden aan gebruik van Britse bases door het Amerikaanse leger. Europa weet door het handelsembargo tegen Spanje wat de consequenties kunnen zijn van Trump tegenspreken. Dat zal het niet makkelijker maken voor Europese regeringen om op een lijn te komen.