
Toekomstig premier Rob Jetten (D66) heeft de afgelopen jaren hard uitgehaald naar de Amerikaanse president Trump. Jetten noemde Trump een ‘veroordeelde crimineel’ en een ‘gevaar voor de internationale veiligheid’. Als beoogd premier neemt hij de uitspraken niet terug: “Ik denk dat ze in Amerika wel houden van directheid en duidelijkheid. Dat doen zij ook naar ons.”
Jetten deed zijn uitspraken over Trump in zijn hoedanigheid van fractievoorzitter van D66, op verschillende momenten in de afgelopen jaren.
Bij een tv-uitzending van WNL noemde Jetten Trump een ‘gevaar voor de internationale veiligheid en de wereldeconomie’, zei hij in april 2025.
‘Veroordeelde crimineel’
Toen Trump werd herkozen in november 2024, hield Jetten zich niet in. Trump was een ‘vrouwenhater’, een ‘veroordeelde crimineel’ die ‘openlijk flirt met dictators’. Jetten weigerde Trump te feliciteren met zijn tweede presidentschap.
De uitspraken terugnemen doet de toekomstige premier niet. In een reactie tegen RTL Nieuws benadrukt hij dat Nederland en de Verenigde Staten bevriend zijn. “Zeker in een vriendschap mag je kritisch op elkaar zijn, als je vindt dat dingen niet door de beugel kunnen.”
Jetten zegt ook dat hij de Amerikaanse president een ‘veroordeelde crimineel’ noemde naar aanleiding van een uitspraak van een Amerikaanse rechter. “Zodra we elkaar in levenden lijve treffen, is er een hele hoop te bespreken”, zegt Jetten.
Als premier van Nederland zal Jetten ook zaken moeten doen met Trump. Huidig premier Schoof ontmoette Trump dit jaar in juni bij de NAVO-top in Den Haag en in oktober bij een speciale top in Egypte over de oorlog tussen Israël en Hamas. Schoofs voorganger Rutte ging als premier meerdere keren op bezoek in het Witte Huis, ook bij Trump in 2018 en 2019.
Nieuwe ambassadeur
De Amerikaanse ambassade in Nederland laat weten dat Jetten begin december een ontmoeting heeft gehad met de nieuwe Amerikaanse ambassadeur, Joe Popolo, een zakenman die doneerde aan de Trump-campagne. Na het gesprek met Jetten sprak Popolo over ‘een productief gesprek’ en ‘gedeelde prioriteiten op het gebied van buitenlands beleid en veiligheid’.
Op de specifieke uitspraken wil de ambassade niet ingaan, maar ze benadrukken dat Popolo en Jetten willen ‘voortbouwen op de lange traditie van vriendschap, samenwerking en open dialoog tussen onze twee landen’.
Ook in het regeerakkoord van het minderheidskabinet wordt een meer pro-Europese toon gekozen. D66, VVD en CDA willen een ‘geopolitieke en sterke Europese Unie’, en ‘afhankelijkheden’ van de Verenigde Staten afbouwen. “De volwassenwording van Europa als machtsblok vraagt een nieuwe mentaliteit. Nederland wil een leidende en constructieve rol spelen in de beweging naar een sterker en veiliger Europa”, staat in het akkoord.
Niet alleen Trump
De aanstaande premier heeft niet alleen hard uitgehaald naar Trump. Jetten noemt de Israëlische premier Netanyahu ‘een oorlogsmisdadiger‘. Jetten beschuldigde Israel van genocide.
Dat standpunt wil het huidige Nederlandse demissionaire kabinet niet overnemen. Of er echt genocide is gepleegd door Israël, is volgens demissionair minister Van Weel aan het Internationaal Gerechtshof.
Desgevraagd laat toekomstig premier Jetten weten dat hij Netanyahu de hand zal schudden. “Als je mensen ontmoet, dan schud je elkaar de hand.” Maar hij wil ook dat Europa en Nederland de ‘druk op de Israëlische regering’ opvoeren, om ‘een hele hoop misstanden die nu bezig zijn op de Westbank en Gaza zo snel mogelijk te stoppen’.
Ook in het regeerakkoord van D66, VVD en CDA wordt niet gesproken over ‘genocide’. Daar staat dat Nederland zich inzet voor een tweestaten-oplossing, voor een ‘onafhankelijke, democratische en levensvatbare Palestijnse staat naast een veilig Israël’, zonder terreurorganisatie Hamas.
Het internationale toneel op
Maandag wordt Jetten beëdigd als nieuwe premier. Hij geeft aan dat hij de eerste weken uitgebreid kennis zal maken met regeringsleiders in de belangrijkste Europese hoofdsteden. Met wereldleiders verwacht hij in eerste instantie kennis te maken via ‘telefoongesprekken en videocalls’. Jetten verwijst ook naar ‘events in het voorjaar’, zoals de NAVO-top in juli, ‘waar je ook meteen regeringsleiders van over de hele wereld kan ontmoeten.’