De Amerikaanse president Donald Trump is vannacht teruggekomen op zijn dreigement dat ‘een hele beschaving zal sterven’. Trumps ultimatum voor Iran liep om 02.00 uur af. Kort voordat het zover was, kondigde Trump een wapenstilstand aan. Iran zou met een ‘werkbaar’ tienpuntenplan zijn gekomen. “Trump moest wel een uitweg vinden”, zegt correspondent Erik Mouthaan.

De Amerikaanse president Donald Trump schreef vannacht op zijn platform Truth Social dat hij aanvallen op Iran met ‘twee weken uitstelt’. Teheran zal in ruil daarvoor de Straat van Hormuz ‘per direct openen’, kondigde Trump aan. 

“Niet alleen Amerika, maar de hele wereld haalt opgelucht adem”, zegt correspondent Erik Mouthaan. Trump zei in de afgelopen dagen dat Iran ‘terug zou keren naar de steentijd’ en dreigde met het opblazen van bruggen en elektriciteitscentrales als het land niet voor zijn deadline van vannacht de Straat van Hormuz zou openen. 

“In Amerika werd gisteren geschokt gereageerd toen Trump zijn dreigementen kracht bijzette door te zeggen dat ‘een hele beschaving zou sterven’”, zegt Mouthaan. 

“Trump had zijn dreigingen zo opgeschaald, dat hij wel een uitweg moest vinden. Anders had hij letterlijk heel Iran moeten bombarderen.” Iraniërs vormden uit voorzorg menselijke kettingen bij burgerdoelen en vreesden voor een doemscenario.

Bekijk hier wat Erik Mouthaan verder over de wapenstilstand zegt:

‘Werkbaar tienpuntenplan’

Volgens Trumps bericht heeft Iran hem een ‘werkbaar’ tienpuntenplan gepresenteerd. De wapenstilstand kwam tot stand dankzij bemiddeling van de Pakistaanse premier, die zowel Iran als de VS vannacht bedankte voor hun ‘begrip en wijsheid’. 

Pakistan liet vannacht even voor 02.00 uur weten dat het staakt-het-vuren in het hele Midden-Oosten, waaronder ook Libanon, geldt. Pas vanochtend rond 05.00 uur kwam Israël met een reactie. Premier Benjamin Netanyahu zei dat Israël het staakt-het-vuren steunt, maar liet weten dat Libanon ‘daar niet onder valt’. 

Een persvoorlichter van het Witte Huis presenteerde de wapenstilstand als een ‘overwinning’. Op Iraanse staatstelevisie werd juist gezegd dat ‘Trump de Iraanse eisen heeft geaccepteerd’. Op Iraanse tv-zenders verscheen de tekst: “Genante koerswijziging: Trump stapt af van zijn anti-Iraanse houding”.

Iraanse voorwaarden

Iraanse staatsmedia kwamen met details over het tienpuntenplan, waar volgens hen onder meer in zou staan dat de VS hun troepen terugtrekken uit het Midden-Oosten. Ook zou Iran volgens de staatszenders weer uranium mogen verrijken, verdwijnen de Amerikaanse sancties en behouden de Iraanse strijdkrachten de controle over de Straat van Hormuz. 

Amerika liet in het verleden weten onmogelijk akkoord te kunnen gaan met deze punten. Het is onduidelijk hoe de regering-Trump denkt over de eisen. 

Volgens correspondent Erik Mouthaan is het nog te vroeg om conclusies over de voorwaarden van de wapenstilstand te trekken. “Beide landen presenteren dit als een succes”, zegt hij. “Maar je kan je wel afvragen wat Trump nu echt bereikt heeft met deze oorlog. Het Iraanse regime is nog altijd aan de macht”, legt hij uit. 

Bovendien waarschuwt Iran dat de oorlog nog niet voorbij is als de VS zich niet houdt aan de voorwaarden van de wapenstilstand. “Donald Trump houdt zich nooit zo heel erg bezig met de details van een akkoord, hij wil gewoon een deal sluiten”, zegt Mouthaan. 

Verschillende Golfstaten lieten vannacht nog weten dat ze werden getroffen met drones en raketten. Israël zei dat Iran ook nog raketten op het land afvuurde. “We zullen af moeten wachten hoe dit zich verder ontwikkelt”, zegt Mouthaan.