Op dag twee van het debat over de regeringsverklaring is het tijd voor premier Rob Jetten (D66). De nieuwe premier zal de aan hem gestelde vragen beantwoorden en met de Kamer in debat gaan over de plannen van zijn minderheidskabinet. Zal Jetten de oppositie tegemoetkomen en zijn plannen aanpassen of houdt hij de boot af?
Zo werd gisteren al bekend dat een Kamermeerderheid van de coalitiepartijen, de Groep Markuszower en de SGP wil dat het kabinetsplan voor verhoging van de AOW-leeftijd, wordt verzacht. Maar volgt er meer?
Bezuinigingen zorg en sociale zekerheid
Tijdens de eerste dag van het debat stonden veel sprekers in de Tweede Kamer stil bij de voorgenomen bezuinigingen op de zorg en de sociale zekerheid. Vooral het verhogen van de AOW-leeftijd kon op veel weerstand rekenen, totdat in de middagpauze bleek dat er een meerderheid was die het AOW-voorstel wilde verzachten.
Maar voor een deel van de oppositie is verzachten onbespreekbaar. Zowel GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver als PVV-leider Geert Wilders willen de leeftijdsverhoging volledig van tafel. Wilders zei ‘in geen honderdduizend jaar’ het voorstel van Groep-Markuszower en de SGP te zullen steunen.
Daarnaast heeft de oppositie grote zorgen over waar de rekening van de kabinetsplannen die vele miljarden kosten terechtkomen. Zo vrezen veel partijen dat die bij de middenklasse en de armen terechtkomt, waar het direct effect heeft op de koopkracht.
Zoals de vrijheidsbijdrage, waarmee het kabinet de hogere uitgaven aan Defensie gaat betalen en waarmee de NAVO-norm wordt gehaald. GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver wilde gisteren weten waarom bedrijven en mensen met hogere inkomens niet meer bijdragen. “Waarom wordt de rekening zo eenzijdig neergelegd?”
Hardst geraakt
Ook ChristenUnie-leider Mirjam Bikker vindt dat veel maatregelen van het kabinet het hardst worden gevoeld door de middenklasse. Ze ziet dat bijvoorbeeld gebeuren bij het plan om het eigen risico te verhogen naar 520 euro in 2030. “Want voor die laagste inkomens zijn er vaak ook weer toeslagen en allerlei tegemoetkomingen.”
De fractieleiders van de coalitiepartijen D66, VVD en CDA reageerden tijdens het debat afwachtend op plannen uit de oppositie. Ze vinden het eerst aan het kabinet om de maatregelen uit het coalitieakkoord uit te werken. Daarna pas willen zij praten over eventuele aanpassingen.
Aanpassingen
Er zijn door de oppositie al verschillende moties aangekondigd, zoals eerder genoemde over de verzachting van de AOW, maar ook over het afschaffen van de AOW-maatregel door Klaver en het bestrijden van armoede van Bikker. Ook heeft Wilders al volgens beproefd recept een motie van wantrouwen aangekondigd. Die gaat het niet halen.
In de regeringsverklaring die Jetten gisterochtend aan het begin van het debat uitsprak, benadrukte hij dat het kabinet de samenwerking in de Tweede en Eerste Kamer én in de samenleving, zal zoeken. “We zullen goed luisteren en ons de blaren op de tong praten”, zei Jetten. “Democratie moet meer zijn dan de helft plus één.”
Vandaag, aan het einde van de dag, zal duidelijk zijn of Jetten heeft geluisterd of dat hij zich alleen maar de blaren op de tong heeft gepraat.
